woensdag 31 januari 2018

Een giftig goedje


Roundup is een pesticide dat door het Amerikaanse  bedrijf Monsanto ooit werd geïntroduceerd als een voor mensen volstrekt schadeloos gif. Mensen, boeren of wetenschappers die hier kritiek op hadden en die de schadeloosheid betwistten werden steeds afgedaan als nodeloze amokmakers en het kweken van stemmingmakerij.

Maar nu het jarenlang gebruikt is en het ook in ons drinkwater en onze landbouwgrond zit - en dus  ook in ons volkorenbrood, groenten en moedermelk om maar een paar voorbeelden te noemen-  blijkt het wel degelijk giftig te zijn en wel in die mate dat het tot kanker, diabetes en misvormingen bij kinderen leidt.

Ook niet zo verwonderlijk eigenlijk als je weet dat de mannen die de gewassen met Roundup moesten bespuiten beschermingspakken droegen. Dat zou immers niet nodig zijn, als het toch geen kwaad kon. Monsanto heeft het in feite al die tijd geweten, maar hun winst en monopolie positie gingen voor en boven alles. Zij gingen daarin zelfs zover dat het bedrijf zelf in het geheim een studie schreef, die later werd gepubliceerd onder de naam van zogenaamde onafhankelijke wetenschappers. Wat een bedrijf al niet kan doen om z’n eigen geldelijke gewin door te drukken.

Een gerenommeerde journaliste van Reuter, Carey Gilam, dook in het dossier over dit pesticide en vond  alarmerende wetenschappelijke feiten. Maar zij stuitte ook op een machtige multinational, die er echt alles aan doet om zijn lucratieve patent op het middel te beschermen. En het bedrijf schuwt daarbij geen smerige praktijken, zo is de door jaren heen gebleken. Wetenschappers werden door het slijk gehaald, journalisten bedreigd, politici omgekocht en kritische boeren kapot geprocedeerd. Het is werkelijk één groot schandaal, maar onze volksvertegenwoordigers en regering hoor je er niet of nauwelijks over.  

Ook hier geldt helaas weer zoals zo vaak bij het grootkapitaal: als het kalf verdronken is, dempt men de put. Maar ondertussen zijn er wel heel veel mensen die hiervoor met hun gezondheid hebben betaald.  

zondag 21 januari 2018

De kringloopwinkel


Veel winkels hebben het in deze tijd moeilijk mede vanwege het feit dat er gemakkelijk via internet en online geshopt en besteld kan worden, waardoor de behoefte om in de stad te gaan winkelen behoorlijk is afgenomen.

Maar dat laatste geldt niet voor de kringloopwinkel. Deze winkels zijn juist steeds meer een succes. Dat komt niet alleen omdat de spullen daar vaak goedkoop zijn, maar ook omdat niets er hetzelfde is. Soms zitten er zelfs bijzondere en waardevolle dingen tussen.

Je kunt het zo gek niet bedenken of je kunt het er wel vinden: borden, sieraden, lampen, boeken, schilderijen, kleding, elpees, cd’s en soms zelfs ook kunst en antiek. Bovendien komen er elke dag weer nieuwe waar en spullen bij.

 

De mensen die er werken zijn vaak ook een hoofdstuk apart. Zij vallen door allerlei omstandigheden nogal eens uit het gewone arbeidsproces. Soms door een alcoholprobleem,  een depressie of burn-out, maar bijvoorbeeld ook omdat ze adhd-er zijn of omdat ze zich moeilijk kunnen aanpassen aan de snelle wereld van vandaag de dag.   

 

Werken in de kringloopwinkel helpt hen om meer structuur in hun leven te krijgen, want het is toch een werksituatie waarin ze aan bepaalde dingen moeten voldoen en ze zijn er samen met andere mensen. Dat laatste is erg belangrijk, want de mensen die er werken hebben vaak oog voor elkaar en trekken zich aan elkaar op. Degenen die bijvoorbeeld door een depressie of scheiding in de schulden of de marge van de samenleving belanden, kunnen door het werken  in de kringloopwinkel langzamerhand hun zelfvertrouwen wat vergroten. Het werken daar kan voor sommigen zelfs een nieuwe opstap zijn naar betaald werk.  

 

Inmiddels zijn er  in Nederland zo’n 1700 kringloopwinkels en gezamenlijk hebben deze winkels  maar liefst een omzet van 220 miljoen. Daarnaast besparen ze door het hergebruik van spullen ook nog eens behoorlijk wat CO-2 uitstoot.

 
De gezamenlijkheid en het concreet bezig zijn met iets is waar veel van deze mensen naar op zoek zijn. Dat ze beide zaken in de kringloopwinkel unnen vinden is ook de kracht van de  formule.

donderdag 4 januari 2018

Vasten


Vasten was in vroegere tijden een gewoonte die regelmatig terugkwam. Zo kende de katholieke kerk bijvoorbeeld de vastentijd, die veertig dagen voor Pasen op Aswoensdag begon. Het was een periode van soberheid en inkeer, waarin men zich probeerde te onthouden van genot. Deze vorm van vasten was vaak formeel en spreekt velen dan ook niet meer aan. Maar tegelijkertijd hebben in deze tijd medici en gewone mensen de heilzame werking van het vasten opnieuw ontdekt. Achter de uiterlijke vorm van het vasten schuilt een weg die tot een soort innerlijke reiniging leidt.

 

Regelmatig een vastenperiode inlassen is in deze tijd van duurzaam en bewust leven voor steeds meer mensen dan ook een gewoonte geworden. Dat leidt niet alleen tot het opschonen van je lijf,  maar ook tot het opschonen van je geest. Het leidt tot verdieping en inspiratie, waardoor je niet alleen beter in je vel komt te zitten, maar die je ook dichter naar je innerlijke bron brengt. Dat kan op verschillende momenten in het jaar, maar de vastentijd leent zich er bij uitstek voor om hier structureel mee aan de slag te gaan, aldus de Benedictijner pater Anselm Grun.

 

Door regelmatig te vasten kun je je lichaam van overtollige afvalstoffen ontdoen, maar ook je geest die door duizend en één dingen verstopt is geraakt.

Vasten met tussenpozen is niet zozeer bedoeld als een dieet, maar veeleer als een gezond voedingspatroon waarin je bijvoorbeeld geen geraffineerde witte suiker en kunstmatige zoetstoffen gebruikt.

Wat je wel gebruikt zijn biologische voeding, verse groenten en fruit en soms ook rauwe producten.

 

Belangrijk is vooral dat je er niet te fanatiek in wordt. Zie het eerder als een gezonde manier om je lichaam van overtollige afvalstoffen te ontdoen. Dat kan op verschillende manieren: je kunt bijvoorbeeld om de dag vasten of met jezelf afspreken om slechts zes uur per dag te vasten, bijvoorbeeld van 10 tot 16 uur. Of om de ene dag wel te eten en de andere dag niet.  Ook kun je een tijdje kiezen voor slechts één maaltijd per dag of om gedurende een paar dagen uitsluitend groene smoothies  te drinken.  Mogelijkheden genoeg.

Met tussenpozen vasten zorgt in ieder geval voor een gezonde darmflora en een vlotte stoelgang. Ook blijkt het een positief effect te hebben op je cholesterolgehalte en op de aanmaak van insuline. Dus dik de moeite waard om het tijdelijk eens uit te proberen, zou ik zeggen. Want hoe je het ook doet, door te vasten vrijwaren we ons systeem van de constante aanval van levensmiddelen. Voedsel geeft ons weliswaar  energie, maar te veel voedsel tot ons nemen vraagt vooral energie!

Het proberen waard dus.

donderdag 21 december 2017

Bewust leven


Het is verleidelijk om aan alles wat er  gedurende de dag op je afkomt aandacht te geven of de hele dag met je telefoon, IPad of Instagram in de weer te zijn. Maar de ervaring leert dat je je daarvan niet beter gaat voelen. De sociale media slorpen enorm veel energie op en laten je nogal eens met een leeg gevoel achter. Ze versplinteren juist je aandacht. Toch hebben sommige mensen ’s nachts hun mobiel naast hun bed liggen.

Goede pijlers voor een bewust leven zijn naar je lichaam luisteren, vaker nee zeggen en tevreden zijn met wat er is. Door bewust in het leven te staan kun je meer expressie geven aan wie je bent, zowel in je activiteiten als in je relaties. Probeer dat wat je echt graag doet niet te vaak uit te stellen, maar doe het gewoon. Stel er desnoods een programma voor op.

Bewust leven heeft ook alles te maken met in het moment leven. Dus niet je bord al leeg hebben voor je er erg in hebt, laat staan dat je het echt geproefd hebt. Noch met een half oor bij een gesprek zijn. Maar de dingen vooral met aandacht en concentratie doen.

 Een goede hulp om in het  hier & nu te zijn is om zoveel mogelijk je zintuigen te gebruiken. Zij geven vaak aan waar je echte behoeftes liggen. Gebruik die zintuigen ook. Ga een middag wijn proeven, een dagje naar de sauna of luister naar mooie muziek. Ga bij dat laatste ondertussen niet de post wegwerken of de kattenbak  verschonen, maar richt je op één ding tegelijk en doe dat met aandacht. Multitasking levert dan misschien een tijdsbesparing op, maar dit leidt er niet toe dat je echt aanwezig bent bij wat je doet.

Wat helpt om bewust te leven, is om aandachtig te leven, je huis op orde te hebben, om bewust te koken en te eten. En om je regelmatig af te grenzen voor de vele prikkels om ons heen. Volgens psychiater Theo Compernolle zijn de open kantoren die vandaag de dag zo in zwang zijn zelfs funest voor ons brein

Wat mij zelf altijd helpt om bewust te leven is de vraag: voegt dit echt iets toe?  Of het daarbij nu om eten, een aankoop of een nieuwe gadget gaat, maakt in principe niet uit. Wanneer het antwoord nee is, dan begin ik er niet aan! En dat scheelt een hoop impulsieve aankopen.

Wat ook behulpzaam kan zijn is om dagelijks of wekelijks meditatie- of ontspanningsoefeningen in je leven in te bouwen, liefst op een vast tijdstip. Vooral de ochtend beginnen met meditatie  zorgt voor een goede start.  Of ’s avonds de dag ermee afsluiten waardoor je gemakkelijker inslaapt.

zaterdag 2 december 2017

Een verwende generatie...


De moderne mens is gewend om op zijn wenken bediend te worden. Met één muisklik kan alles besteld worden. Van diepvriespizza’s en andere kant- en klaar maaltijden tot kleding kakkerlakkenspray en libidoversterkers om maar eens wat voorbeelden te noemen.

Krijgen wat je besteld hebt, is de norm geworden en heeft een verwende samenleving tot gevolg, aldus psycholoog en psychotherapeut Jeffrey Wijnberg. Als het leven dan niet geeft wat mensen verwachten, zijn de onvrede en agressie niet van de lucht. Ouders die de school voor de rechter slepen, omdat hun kind onvoldoende presteert of artsen die worden bedreigd omdat ze niet onmiddellijk het gevraagde recept uitschrijven.

Wijnberg luidt de noodklok en doet in zijn eigen praktijk een dringend beroep op zijn patiënten om de tegenslagen van het leven te leren incasseren. Het gaat in zijn ogen om het kweken van realiteitsbesef, die hij heel laconiek omschrijft met  de slogan: als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan. Ofwel niet alles loopt op rolletjes of zoals je het graag zou willen.

Was het in vroegere tijden de normaalste zaak van de wereld dat er allerlei dingen tegen zaten, nu hebben we veelal het idee dat het leven vooral leuk of spannend moet zijn en dat we dat zelf voor een groot deel in de hand hebben. Dat laatste is natuurlijk een illusie, al is het goed om in te zien dat je zelf het nodige kunt bereiken.

Ook journalist Will Storr ziet die zelfobsessieve tendens. We leven volgens hem niet alleen in de tijd van het individu, maar we veronderstellen ook  dat we slank, welvarend, gelukkig, extravert en geliefd behoren te zijn. Dit beeld krijgen we overal te zien. In de reclame, de praatprogramma’s  op tv en op de sociale media, waar je ineens zomaar duizenden volgers kunt hebben, als je iets heel onbenulligs, zoals het juiste stiften van de lippen, weet te promoten. Maar dit model van het volmaakte zelf kan volgens hem ook gevaarlijk zijn. Mensen die hier niet aan voldoen lijden eronder en krijgen door de sociale druk die ervan uitgaat eerder last van depressies.

De nieuwe generatie wordt dan ook wel de selfiegeneratie genoemd. Ze zijn altijd op hun telefoon bezig, continu verbonden met de technologie, Facebook, Snapchat of You Tube en ze zijn erg goed in multitasking.  Maar ze weten ook dromen waar te maken en eigentijdse ondernemingen op te zetten, zoals het Broodfonds, Buurtzorg of Bloomily.

woensdag 22 november 2017

Duurzaam eten


Duurzaam eten, je kunt er moeilijk of gemakkelijk over doen.

Het eerste betekent dat je overal heel nauwgezet in bent en duurzaamheid tot een soort nieuw geloof verheft. Een heilig geloof dat het op één bepaalde manier moet en vooral ook dat je er heel consequent in moet zijn. Als je dat zo wil is dat natuurlijk prima. Maar je kunt het jezelf ook gemakkelijker maken door een aantal principes proberen na te streven, die al wat zoden aan de dijk zetten om jouw  footprint op de aarde kleiner te  maken.

 

  1. Probeer bijvoorbeeld zoveel mogelijk lokale ingrediënten  te gebruiken. Ga eens naar een plaatselijke teler of boer om daar je groenten en fruit te betrekken. Veel van hen hebben inmiddels ook een groente en fruit- of kaaswinkel op het erf.
  2. Ook een wekelijks of tweewekelijks groentepakket uit de buurt is een goede optie.
    Ik heb dit zelf inmiddels al meer dan 30 jaar en zweer erbij. Al hik er met name in de winter ook weleens tegenaan.
    Maar er zijn tegenwoordig meer van dat soort pakketten die je ook los kunt kopen. Handig kan zijn om deze bijvoorbeeld met een van je buren te delen. Daardoor gooi je misschien ook minder voedsel weg.
     
  3. Verder kun je je afvragen of er voor de producten die je eet, veel of weinig energie of water wordt gebruikt en of er veel bestrijdingsmiddelen bij aan te pas zijn gekomen. Door minder vlees en vis te eten worden er sowieso grondstoffen en water uitgespaard.
     
  4.  Het aanschaffen van grote pakken mineraalwater of spa is nergens voor nodig, want de kwaliteit van het Nederlandse kraanwater is gewoon goed en dat scheelt weer heel wat verpakkingskosten en het gebruik van plastic. Er bevindt zich al 8 miljard  kilo plastic in onze oceanen! En de Dopper, een duurzame design waterfles, is een goed alternatief. Deze is makkelijk schoon te maken, eindeloos te hergebruiken en verkleint je ecologische footprint.
     
  5.  Koop het liefst zo weinig mogelijk  bewerkt voedsel uit potjes en blik of andere kant- en klaar producten. Het grappige is dat je dit op den duur vanzelf al veel minder gaat doen, omdat dat soort voedingswaren niet kan tippen aan het verse voedsel dat je eet.
     
  6. Kweek in je eigen tuin, balkon of een klein kasje dat je tegenwoordig in allerlei varianten aan kunt schaffen diverse groene kruiden. Deze zijn niet alleen erg gezond en heilzaam - niet voor niets is de geneeskunde daaruit ooit ontstaan - maar ze pimpen je eten ook nog eens heerlijk op. Zeker als je ze kwistig durft te gebruiken.

maandag 6 november 2017

Muziek als uitlaatklep en heling


Het is altijd weer mooi om te zien en te merken hoe mensen belangeloos nieuwe initiatieven opzetten om de wereld een stukje  beter of vrolijker te maken.

Zo iemand is de Nederlandse muzikant Lucas Dols, die onlangs Sounds of Change oprichtte, een organisatie waarmee hij kinderen in oorlogsgebieden, zoals bijvoorbeeld Syrië, Libanon, Jordanië, Beirut en Palestina wil aanzetten tot zingen en het maken van muziek. Muziek en zang geven immers kracht en maken emoties los en dat kan voor kinderen die tussen al het oorlogsgeweld gevangen zitten een belangrijke uitlaatklep zijn.

Omdat Lucas zelf ook jaren voor Artsen zonder Grenzen heeft gewerkt en daardoor in allerlei oorlogsgebieden kwam, zag hij de uitzichtloosheid, zeker ook bij de kinderen. Als muzikant kent hij de kracht van muziek en de emoties die het losmaakt. Muziek raakt mensen, is belangrijk en kan veel bijdragen aan een andere en meer blije sfeer. Dus de moeite waard om je voor in te zetten, zo vond hij.

Zijn organisatie leidt hulpverleners, docenten en vrijwilligers op die in en rondom conflictgebieden werkzaam zijn om muzieklessen te geven aan kinderen in de vluchtelingenkampen. Zij kunnen zich daarin uiten en dat kan een helende werking hebben. Voor deze muzieklessen kijkt Lucas vooral om zich heen naar wat er voor handen is, zoals lege flesjes en buizen om daar een soort muziekinstrumenten van te maken. Als je bijvoorbeeld een leeg waterflesje met grind vult, wordt het een soort shaker. De kinderen kunnen samen een ritme spelen of een melodie meezingen.

Zijn ervaring is dat kinderen hierdoor zichtbaar opbloeien. Zo was er een Syrisch meisje in een vluchtelingenkamp in Jordanië dat al maanden niet meer sprak en ook nauwelijks nog oogcontact maakte , maar na vijf dagen samen muziek maken stond ze vooraan te zingen! Wat een prachtige stap voorwaarts.

De muzieklessen zijn een welkome aanvulling op het beperkte schoolaanbod in de vluchtelingenkampen rondom Syrië. Het is natuurlijk  niet zo dat de vrij uitzichtloze situatie  van de kinderen hierdoor opeens verandert,  maar een dergelijk initiatief  brengt wel een andere sfeer in  het kamp. Bij muziek voel je emoties! En dat helpt om emotionele wonden te helen en creativiteit te stimuleren. Een waardevol initiatief dus.