woensdag 18 april 2018

Het geluk van het genoeg


De Franse boer, schrijver en denker Pierre Rabhi breekt een lans voor het geluk van het genoeg. In zijn boek komt hij met de boodschap dat we verkeerd bezig zijn met onze economie die gericht is op verspilling en daardoor dus erg oneconomisch is.

 

In plaats daarvan  zouden we de gematigdheid moeten omarmen. Daarbij gaat het er niet alleen om voortaan de  auto te laten staan en de trein te nemen. Nee, we zouden gewoon eens wat vaker  thuis moeten blijven, zo luidt zijn motto, in plaats van de hele wereld over te reizen. Wees tevreden met wat je hebt en doet en geef je niet over aan de rusteloosheid. Het is onzin dat je pas iemand bent in de wereld wanneer je rusteloos van hot naar her rent. De continuïteit geeft juist betekenis aan het leven en we verbinden ons hierdoor ook met onze omgeving. Dat geeft zo zijn eigen vreugde.

 

Door voortdurend de wereld over te trekken, raak je een beetje ontworteld van je eigen thuis. Terwijl veel tijd op dezelfde plek doorbrengen juist rust geeft. Het is ontspannend om vrienden of buren uit te nodigen voor een kop koffie, het avondeten of een glas wijn in de tuin, waarbij de natuur om ons heen ons kan inspireren.

De zucht naar alsmaar meer, naar meer spullen en meer reizen maakt ons niet gelukkiger.

 

Ook voortdurend in de weer zijn om aan alle nieuw modes en gadgets mee te doen is - hoe leuk ook - vaak vermoeiend en leidt nogal eens af van waar het in het leven echt om gaat. Het is niet zo  dat je die moderne communicatie helemaal moet buiten sluiten, maar wees je wel bewust hoeveel energie en tijd deze opslurpen.

 

Wat ons mensen vaak goed doet, is je verbonden voelen met anderen en deel voelen van het grote geheel. Dat laatste leidt niet alleen tot positieve emoties, maar schept ook de behoefte om in elkaar te investeren of gezamenlijk dingen te ondernemen. Om samen de buurt op te knappen bijvoorbeeld en daarna gezellig samen een afzakkertje te nemen.

Maar ook je kennis,  ervaring en talenten met anderen delen geeft een geluksgevoel.

 

Ga niet in de kramp van het tekort zitten of de angst hiervoor, maar probeer je juist te verbinden met anderen of je omgeving. Ook het onderling delen, ruilen of samenwerken  zorgt voor een gevoel van verbinding, waardoor de angst dat er niet genoeg is vermindert.

 
Zelf heb ik jaren regelmatig een retraite in het klooster van de Fransiscanen gedaan. Het was er vrij sober, maar de schoonheid van het gebouw, de tuin, de omgeving en de sfeer waren een verademing. En dat ene glas wijn op de laatste avond van de retraite smaakte goddelijk.

woensdag 4 april 2018

De ziekte van deze tijd




 Een van mijn favorieten is de Vlaamse psychiater Dirk de Wachter, omdat hij zo’n scherpe  en eigenzinnige kijk heeft op onze tijd.

Vooral het idee dat het leven altijd leuk en afwisselend moet zijn vindt in zijn ogen weinig genade. Behalve dat het vaak voornamelijk ook een beeld naar buiten is, strookt het ook niet met wat hij in z’n eigen praktijk ziet. Deze kent namelijk een lange wachtlijst, terwijl we het volgens de Wachter materieel nog nooit zo goed hebben gehad. We kennen geen hongersnood, grote rampen of epidemieën. Maar waarom zijn we dan toch zo vaak vermoeid, in psychische nood en slikken we massaal pillen?

 

Volgens de Wachter komt dat omdat we geobsedeerd zijn met geluk. We willen vooral dat alles goed, leuk en aangenaam is, maar dat is natuurlijk een idee-fixe en een utopie en het is ook nog nooit in de geschiedenis bereikt ondanks vele heldhaftige pogingen daartoe.

 

Het kan volgens hem niet anders dan dat het leven soms gewoon niet leuk is. Sterker nog, regelmatig  zelfs lastig en moeilijk is. Je zult dat moeten accepteren en ermee moeten leren leven. Als je dat laatste kunt, kan je dat ook sterker maken.

Het is juist het streven om steeds maar gelukkig te willen zijn dat  tot veel ellende, vermoeidheid en depressies leidt, zo ziet hij dagelijks in zijn praktijk. En, zo voegt hij  er relativerend en laconiek aan toe: als je op de aardbol maar ver genoeg gaat, kom je gewoon weer bij je huis uit.

 

Ook zijn we in zijn ogen doorgeschoten in een soort overwaardering van het  ik, het individu.  We maken onszelf en onze successen tot het belangrijkste in ons leven, maar worden we daar wel zo blij van?  Het is juist de verbinding met de ander die vaak veel toevoegt aan ons  leven.
De Wachter pleit er dan ook voor om meer kwetsbaarheid, gevoeligheden en dagelijkse verdrietigheden met elkaar te delen en niet alleen de hoogtepunten en de fantastische foto’s  van onze reizen, tripjes en bezigheden. Dat zijn volgens hem juist eerder dingen die ons van elkaar verwijderen. Want ja, die ander heeft het zo goed voor elkaar en maakt zulke spectaculaire reizen of  gaat steeds naar zulke fantastische concerten dat je daarbij - als je dat allemaal niet doet of meemaakt - wel in het niet moet  vallen.

dinsdag 13 maart 2018

Dansen voor gezondheid


Een leuk nieuw initiatief  waaraan deze tijd zo rijk is, is Dance for health.
Ofwel dansen omdat het gezond en plezierig is, maar ook om mensen die lichamelijk het een of ander mankeren weer op een positieve manier in beweging te brengen. Want voor mensen die bijvoorbeeld de ziekte van Parkinson hebben - en dat zijn er wereldwijd ruim tien miljoen -  is vrijwel niets meer vanzelfsprekend. Veel dagelijkse dingen zoals lopen, eten, tanden poetsen, afwassen of schrijven gaan niet meer vanzelf of gemakkelijk, maar kosten juist steeds meer moeite. Het laatste waar deze mensen dan ook aan denken is om te gaan dansen.
Toch helpt dansen juist om je weer even sterk en vrij te voelen.
Met de campagne ‘mag ik deze dans van u’ wil onder andere  Nathalie Lewin laten zien dat dansen weer plezier geeft in het simpelweg bewegen. En dat op zo’n manier dat een aantal mensen op een gegeven moment zelfs een gezamenlijke interpretatie van het Zwanenmeer danste. Dat is niet alleen mooi en ontroerend, maar het laat ook weer eens zien waar inzet en doorzettingsvermogen al niet toe kunnen leiden.
Dit initiatief is weer een mooi voorbeeld van hoe echte interesse in wat er nog mogelijk is en een gezamenlijke inspanning om dit te bereiken tot een hartverwarmend resultaat leidt.
Niet alleen de ziekte van Parkinson, maar ook reuma en Multiple Sclerose kunnen het gevoel van contact met je lichaam behoorlijk verstoren. Dagelijkse dingen of activiteiten als lopen, schrijven, je scheren of iets vastpakken worden door deze aandoeningen moeilijker en minder vanzelfsprekend. En dat heeft uiteraard veel invloed op het dagelijkse leven en functioneren.
Dance for Health probeert door middel van dans, muziek en verbeeldingskracht de creativiteit en energie van deze mensen te prikkelen, waardoor men zich beter en fitter gaat voelen.
Dansen helpt immers om de motoriek te verbeteren, maar ook om een hernieuwd vertrouwen in je lichaam te krijgen. Maar bovendien is het vooral erg leuk om te doen.

donderdag 22 februari 2018

Verveling is zo gek nog niet


Verveling is iets wat vrijwel iedereen tegenstaat en een nare bijklank heeft. Het lijkt al snel te duiden op een mislukt en niet al te spannend leven. En dat is wel het laatste wat we in deze hectische tijd willen, waarin vrijwel iedereen de wijde wereld in trekt en de meest exotische plaatsen en natuurgebieden wil zien. Reizen is in deze tijd immens populair. Niet in de laatste plaats door de vele televisieprogramma’s hierover.
Maar ook door de vele mogelijkheden van de nieuwe media bestoken we elkaar met de successen die we behalen en de fantastische dingen die we doen, meemaken of op touw zetten. En ja, daar kun je met goed fatsoen natuurlijk  niet bij achterblijven.
Volgens de socioloog Georg Simel is het tegenwoordig eenvoudig om je verveling te verdrijven met de vele technologische mogelijkheden die we allemaal tot onze beschikking hebben. Maar saaie momenten en momenten van verveling zullen er in het leven altijd zijn en ze hebben ook een functie, zo is hij van mening. Zij nopen je namelijk om na te denken over wat je met je leven wilt en hoe je dit vervolgens gaat aanpakken.
Wat veel mensen ook nogal eens gaan doen, als ze zich vervelen is gaan eten. Dat haalt even de scherpe kantjes van dat nare gevoel af, maar dat helpt je niet echt verder.
Verveling is dan misschien niet iets om na te streven en kan onprettig  aanvoelen, maar het hoort er gewoon bij in het leven. Daarnaast heeft het ook een functie: het laat mensen stilstaan bij wat ze doen en helpt hen om zich te realiseren dat ze soms vastlopen en nieuwe wegen moeten inslaan.
Uit onderzoek is bovendien gebleken dat een verveeld brein op een gegeven moment hard op zoek gaat naar prikkels, waardoor er op dat soort momenten nogal eens creatieve gedachten bij mensen blijken op te komen en die leiden vaak weer tot nieuwe initiatieven of activiteiten.
Dat laatste zie je trouwens altijd goed bij kinderen: zij lopen zich soms uren stierlijk te vervelen,  maar opeens maken ze van allerlei tuinmateriaal of de legodoos de meest prachtige en aparte  beesten, huizen of andersoortige creaties. En raken daarin helemaal verdiept.
Dus verban verveling niet resoluut uit je leven. Maar laat deze soms bestaan en doe er je voordeel mee, zou ik zeggen.

woensdag 31 januari 2018

Een giftig goedje


Roundup is een pesticide dat door het Amerikaanse  bedrijf Monsanto ooit werd geïntroduceerd als een voor mensen volstrekt schadeloos gif. Mensen, boeren of wetenschappers die hier kritiek op hadden en die de schadeloosheid betwistten werden steeds afgedaan als nodeloze amokmakers en het kweken van stemmingmakerij.

Maar nu het jarenlang gebruikt is en het ook in ons drinkwater en onze landbouwgrond zit - en dus  ook in ons volkorenbrood, groenten en moedermelk om maar een paar voorbeelden te noemen-  blijkt het wel degelijk giftig te zijn en wel in die mate dat het tot kanker, diabetes en misvormingen bij kinderen leidt.

Ook niet zo verwonderlijk eigenlijk als je weet dat de mannen die de gewassen met Roundup moesten bespuiten beschermingspakken droegen. Dat zou immers niet nodig zijn, als het toch geen kwaad kon. Monsanto heeft het in feite al die tijd geweten, maar hun winst en monopolie positie gingen voor en boven alles. Zij gingen daarin zelfs zover dat het bedrijf zelf in het geheim een studie schreef, die later werd gepubliceerd onder de naam van zogenaamde onafhankelijke wetenschappers. Wat een bedrijf al niet kan doen om z’n eigen geldelijke gewin door te drukken.

Een gerenommeerde journaliste van Reuter, Carey Gilam, dook in het dossier over dit pesticide en vond  alarmerende wetenschappelijke feiten. Maar zij stuitte ook op een machtige multinational, die er echt alles aan doet om zijn lucratieve patent op het middel te beschermen. En het bedrijf schuwt daarbij geen smerige praktijken, zo is de door jaren heen gebleken. Wetenschappers werden door het slijk gehaald, journalisten bedreigd, politici omgekocht en kritische boeren kapot geprocedeerd. Het is werkelijk één groot schandaal, maar onze volksvertegenwoordigers en regering hoor je er niet of nauwelijks over.  

Ook hier geldt helaas weer zoals zo vaak bij het grootkapitaal: als het kalf verdronken is, dempt men de put. Maar ondertussen zijn er wel heel veel mensen die hiervoor met hun gezondheid hebben betaald.  

zondag 21 januari 2018

De kringloopwinkel


Veel winkels hebben het in deze tijd moeilijk mede vanwege het feit dat er gemakkelijk via internet en online geshopt en besteld kan worden, waardoor de behoefte om in de stad te gaan winkelen behoorlijk is afgenomen.

Maar dat laatste geldt niet voor de kringloopwinkel. Deze winkels zijn juist steeds meer een succes. Dat komt niet alleen omdat de spullen daar vaak goedkoop zijn, maar ook omdat niets er hetzelfde is. Soms zitten er zelfs bijzondere en waardevolle dingen tussen.

Je kunt het zo gek niet bedenken of je kunt het er wel vinden: borden, sieraden, lampen, boeken, schilderijen, kleding, elpees, cd’s en soms zelfs ook kunst en antiek. Bovendien komen er elke dag weer nieuwe waar en spullen bij.

 

De mensen die er werken zijn vaak ook een hoofdstuk apart. Zij vallen door allerlei omstandigheden nogal eens uit het gewone arbeidsproces. Soms door een alcoholprobleem,  een depressie of burn-out, maar bijvoorbeeld ook omdat ze adhd-er zijn of omdat ze zich moeilijk kunnen aanpassen aan de snelle wereld van vandaag de dag.   

 

Werken in de kringloopwinkel helpt hen om meer structuur in hun leven te krijgen, want het is toch een werksituatie waarin ze aan bepaalde dingen moeten voldoen en ze zijn er samen met andere mensen. Dat laatste is erg belangrijk, want de mensen die er werken hebben vaak oog voor elkaar en trekken zich aan elkaar op. Degenen die bijvoorbeeld door een depressie of scheiding in de schulden of de marge van de samenleving belanden, kunnen door het werken  in de kringloopwinkel langzamerhand hun zelfvertrouwen wat vergroten. Het werken daar kan voor sommigen zelfs een nieuwe opstap zijn naar betaald werk.  

 

Inmiddels zijn er  in Nederland zo’n 1700 kringloopwinkels en gezamenlijk hebben deze winkels  maar liefst een omzet van 220 miljoen. Daarnaast besparen ze door het hergebruik van spullen ook nog eens behoorlijk wat CO-2 uitstoot.

 
De gezamenlijkheid en het concreet bezig zijn met iets is waar veel van deze mensen naar op zoek zijn. Dat ze beide zaken in de kringloopwinkel unnen vinden is ook de kracht van de  formule.

donderdag 4 januari 2018

Vasten


Vasten was in vroegere tijden een gewoonte die regelmatig terugkwam. Zo kende de katholieke kerk bijvoorbeeld de vastentijd, die veertig dagen voor Pasen op Aswoensdag begon. Het was een periode van soberheid en inkeer, waarin men zich probeerde te onthouden van genot. Deze vorm van vasten was vaak formeel en spreekt velen dan ook niet meer aan. Maar tegelijkertijd hebben in deze tijd medici en gewone mensen de heilzame werking van het vasten opnieuw ontdekt. Achter de uiterlijke vorm van het vasten schuilt een weg die tot een soort innerlijke reiniging leidt.

 

Regelmatig een vastenperiode inlassen is in deze tijd van duurzaam en bewust leven voor steeds meer mensen dan ook een gewoonte geworden. Dat leidt niet alleen tot het opschonen van je lijf,  maar ook tot het opschonen van je geest. Het leidt tot verdieping en inspiratie, waardoor je niet alleen beter in je vel komt te zitten, maar die je ook dichter naar je innerlijke bron brengt. Dat kan op verschillende momenten in het jaar, maar de vastentijd leent zich er bij uitstek voor om hier structureel mee aan de slag te gaan, aldus de Benedictijner pater Anselm Grun.

 

Door regelmatig te vasten kun je je lichaam van overtollige afvalstoffen ontdoen, maar ook je geest die door duizend en één dingen verstopt is geraakt.

Vasten met tussenpozen is niet zozeer bedoeld als een dieet, maar veeleer als een gezond voedingspatroon waarin je bijvoorbeeld geen geraffineerde witte suiker en kunstmatige zoetstoffen gebruikt.

Wat je wel gebruikt zijn biologische voeding, verse groenten en fruit en soms ook rauwe producten.

 

Belangrijk is vooral dat je er niet te fanatiek in wordt. Zie het eerder als een gezonde manier om je lichaam van overtollige afvalstoffen te ontdoen. Dat kan op verschillende manieren: je kunt bijvoorbeeld om de dag vasten of met jezelf afspreken om slechts zes uur per dag te vasten, bijvoorbeeld van 10 tot 16 uur. Of om de ene dag wel te eten en de andere dag niet.  Ook kun je een tijdje kiezen voor slechts één maaltijd per dag of om gedurende een paar dagen uitsluitend groene smoothies  te drinken.  Mogelijkheden genoeg.

Met tussenpozen vasten zorgt in ieder geval voor een gezonde darmflora en een vlotte stoelgang. Ook blijkt het een positief effect te hebben op je cholesterolgehalte en op de aanmaak van insuline. Dus dik de moeite waard om het tijdelijk eens uit te proberen, zou ik zeggen. Want hoe je het ook doet, door te vasten vrijwaren we ons systeem van de constante aanval van levensmiddelen. Voedsel geeft ons weliswaar  energie, maar te veel voedsel tot ons nemen vraagt vooral energie!

Het proberen waard dus.