maandag 6 november 2017

Muziek als uitlaatklep en heling


Het is altijd weer mooi om te zien en te merken hoe mensen belangeloos nieuwe initiatieven opzetten om de wereld een stukje  beter of vrolijker te maken.

Zo iemand is de Nederlandse muzikant Lucas Dols, die onlangs Sounds of Change oprichtte, een organisatie waarmee hij kinderen in oorlogsgebieden, zoals bijvoorbeeld Syrië, Libanon, Jordanië, Beirut en Palestina wil aanzetten tot zingen en het maken van muziek. Muziek en zang geven immers kracht en maken emoties los en dat kan voor kinderen die tussen al het oorlogsgeweld gevangen zitten een belangrijke uitlaatklep zijn.

Omdat Lucas zelf ook jaren voor Artsen zonder Grenzen heeft gewerkt en daardoor in allerlei oorlogsgebieden kwam, zag hij de uitzichtloosheid, zeker ook bij de kinderen. Als muzikant kent hij de kracht van muziek en de emoties die het losmaakt. Muziek raakt mensen, is belangrijk en kan veel bijdragen aan een andere en meer blije sfeer. Dus de moeite waard om je voor in te zetten, zo vond hij.

Zijn organisatie leidt hulpverleners, docenten en vrijwilligers op die in en rondom conflictgebieden werkzaam zijn om muzieklessen te geven aan kinderen in de vluchtelingenkampen. Zij kunnen zich daarin uiten en dat kan een helende werking hebben. Voor deze muzieklessen kijkt Lucas vooral om zich heen naar wat er voor handen is, zoals lege flesjes en buizen om daar een soort muziekinstrumenten van te maken. Als je bijvoorbeeld een leeg waterflesje met grind vult, wordt het een soort shaker. De kinderen kunnen samen een ritme spelen of een melodie meezingen.

Zijn ervaring is dat kinderen hierdoor zichtbaar opbloeien. Zo was er een Syrisch meisje in een vluchtelingenkamp in Jordanië dat al maanden niet meer sprak en ook nauwelijks nog oogcontact maakte , maar na vijf dagen samen muziek maken stond ze vooraan te zingen! Wat een prachtige stap voorwaarts.

De muzieklessen zijn een welkome aanvulling op het beperkte schoolaanbod in de vluchtelingenkampen rondom Syrië. Het is natuurlijk  niet zo dat de vrij uitzichtloze situatie  van de kinderen hierdoor opeens verandert,  maar een dergelijk initiatief  brengt wel een andere sfeer in  het kamp. Bij muziek voel je emoties! En dat helpt om emotionele wonden te helen en creativiteit te stimuleren. Een waardevol initiatief dus.

dinsdag 17 oktober 2017

Zinvolle zorg


Jos de Blok, initiator en oprichter van Buurtzorg, gooit met zijn concept van betrokken, betrouwbare en kleinschalige zorg inmiddels hoge ogen. Niet alleen in Nederland waar inmiddels 800 teams actief zijn om zorg met een menselijke maat te verlenen. Maar ook in het buitenland is er veel interesse  voor zijn aanpak, waarin samenwerking, vertrouwen  en schaalverkleining centraal staan. Een vorm die zowel de  gevers als ontvangers van zorg zeer blijken te waarderen. De mensen die geholpen worden zijn namelijk zeer tevreden. Hij is dan ook niet voor niets vijf keer uitgeroepen tot  werkgever van het jaar.

Buurtzorg is een kleinschalige organisatie zonder managers, targets of een callcenter. Belangrijker dan dat is om te vertrouwen op de vakmensen die het werk doen. Zij zitten volgens de Blok vol  goede ideeën, omdat ze er iedere dag zelf middenin zitten. Het zijn professionals die zelf het beste weten hoe ze hun werk moeten doen. Er wordt dan ook nauwelijks of niet vergaderd.

De kleinschalige wijkteams bestaan uit ongeveer 12 verplegers en verzorgers, die alles  zoveel mogelijk zelf doen, regelen en plannen.  Dat hen dat goed bevalt, blijkt ook uit het feit dat er inmiddels 14.000 bij Buurtzorg aan het werk zijn.

De Blok doet niet aan dure managementopleidingen en dergelijke - dat vindt hij verspilling van het geld. De verpleging heeft immers zelf genoeg kennis, zo vindt hij .Je moet mensen gewoon hun werk laten doen en hun inventiviteit niet beperken door allerlei regels en voorschriften. Dat dit aanslaat blijkt uit het feit dat zowel de medewerkers als de cliënten   erg tevreden zijn over de zorg die geleverd wordt. En iedere maand zijn er tientallen verplegers die hun baan opzeggen om voor De Blok aan de slag te gaan. Dat zegt genoeg!

De kern van het werk vat  Jos samen als: je probeert een relatie op te bouwen met iemand die in een ellendige situatie zit en daar goede oplossingen voor te bedenken. Wat een andere taal en insteek dan de managers hanteren met hun targets en taakeenheden.

Bij Buurtzorg gaat het om een empathische manier van werken, om menselijkheid en toewijding. Eigenlijk hebben we het over iets heel simpels, zegt Jos de Blok: we laten mensen met kennis van zaken doen wat ze denken dat goed is. Weg met de bureaucratie en al die ingewikkelde contracten en het financieel-juridische gedoe dat daarbij hoort. Dat slokt veel te veel tijd, aandacht en geld op. Die besteden we liever aan de zorg.

Zijn gedachtegang  en aanpak blijken aan te slaan, want inmiddels is zijn menselijke model van zorg in maar liefst 28 landen al  voor een deel overgenomen. Wat één man met een goed idee en kennis van zaken al niet vermag!

donderdag 5 oktober 2017

Slow travel


Reizen is tegenwoordig erg in. Er worden veel vakanties geboekt en nogal wat mensen zijn vooral bezig om zoveel mogelijk van de wereld te zien en vooral ook om op allerlei hotspots veel  selfies te maken. Dan kun je de mensen laten zien dat je iemand van de wereld bent.  Maar tegelijkertijd - of misschien wel als een reactie hierop - ontstaat er meer aandacht voor zoiets als Slow Travel. Dat is zelfs een beetje de  nieuwe trend aan het worden.

Bij Slow Travel gaat het om rustig reizen en niet teveel plannen, maar om vooral e kunnen genieten van de tijd en de plek waar we op dat moment zijn. Het gaat er niet om om amechtig van  highlight naar highlight  te reizen, omdat je zoveel wil zien.  Maar juist om te  genieten van waar je bent. Je blijft wat langer op één plek,  geniet van lokale markten en kleine winkeltjes en van een lange busrit in plaats van je druk te maken dat het zo lang duurt. Maak vooral ook contact  met je medereizigers; dat leidt soms tot de leukste gesprekken en ontmoetingen is mijn ervaring.


Slow Travel biedt ruimte aan de verbeelding en het toeval. Door langzaam te reizen sta je ook veel meer open voor het onverwachte dat op je pad kan komen en dat kan tot sprankelende en verrassende gesprekken leiden. Bij slow travel laat je je niet door je reisgids of torenhoge verwachtingen leiden, maar door je eigen instinct.

Zelf ben ik een keer onverwacht lang in Griekenland blijven hangen, maar ik heb daar de mooiste vakantieweken van mijn leven gehad. Met simpel, maar heerlijk Grieks eten, Griekse wijn, een eenvoudige slaapplaats en vooral naarmate de avond vorderde steeds meer Griekse dans, geklap en gezang. Ik was even helemaal ingebed in de lokale couleur. 

Een leuke manier van langzaam reizen kan ook zijn om aan een huizenruil te doen. Je ruilt van huis en zit dan in een heel andere omgeving. Huur een fiets en je kunt  de buurt verkennen. Neem deel aan het lokale leven en geniet daarvan in plaats van het ene naar het andere monument of evenement te hoppen. Als je langer op een plek blijft, leer je bovendien de bevolking beter kennen en ontmoet je de ander eerder, omdat je meer tijd hebt en meer ontspannen bent. En dat is juist zo verrijkend. Bovendien kom je er - zoals eigenlijk de bedoeling is van een vakantie  - meer uitgerust van terug.
And last but not least: door slow travel verklein je ook nog eens je ecologische voetafdruk.

donderdag 21 september 2017

Gezond door minder stress


We weten allemaal wel dat je zelf het nodige aan je gezondheid kunt doen en dat voeding   hier veel invloed op heeft. Te veel suiker, zout en additieven doen je lichaam geen goed, terwijl fruit, groenten en verse kruiden juist vaak een heilzame werking hebben.

 

Waarom geeft je arts je geen gember in plaats van Ibuprofen, zo schrijft  Yassir van Unen in de Leefstijlbijbel? Dat is misschien wel erg kort door de bocht, maar het is een feit dat verse groenten, fruit en kruiden een positief effect op je gezondheid hebben en dat je daarmee onnodig medicatiegebruik kunt vermijden.

Zelf heb ik in het tijdschrift Stadstuinieren een rubriek over groente en kruiden en daardoor ben ik me sterk bewust geworden hoeveel positieve effecten deze op je gezondheid kunnen hebben. Bovendien pimpen ze je gerechten ook nog eens op. Een flinke hand peterselie, basilicum, salie, dragon of alfalfa inde soep of over de groenten maakt het eten vaak alleen maar smaakvoller en is nog gezond ook.

 

Maar gezondheid heeft natuurlijk niet alleen met voeding te maken, maar ook met voldoende en liefst dagelijkse beweging en met veel water drinken. Door een dag alleen maar water te drinken raak je heel wat gifstoffen kwijt. Het gaat niet om de snelle kuren of wonderdiëten, want die helpen - als ze al helpen-  maar even, maar om een algeheel gezondere levensstijl.

 

Ontgiften houdt in dat je de opgebouwde gifstoffen in je lichaam probeert te verwijderen. Dat kun je, zoals gezegd, doen door veel water te drinken en veel vezels te eten, maar ook bieten, zuurkool, radijsjes en zeewier zijn producten die goed helpen om je lichaam van toxines te ontdoen. Een dagje naar de sauna ontgift  trouwens ook goed.  Bovendien word je daar heel ontspannen van. 

Want wat natuurlijk ook niet bevorderlijk voor ons welbevinden is, is te veel stress. En die dreigt algauw met de vele mogelijkheden die we vandaag de dag kennen en het voortdurend bezig zijn met onze I- Phone en andere nieuwe gadgets, die je de hele dag op een schermpje doen turen.

 

Om een beetje gezond te blijven is het belangrijk om niet als een enorme stresskip door het leven te gaan en steeds tien dingen tegelijk te willen doen.

Ontstressen doe je door veel buiten te zijn, te wandelen, te rennen, te fietsen of door aan yoga, Thai Chi of meditatie te doen, maar vooral ook door goed naar je innerlijke klok te luisteren. Wat heb ik nu op dit moment nodig? En daar dan ook naar te handelen.

maandag 11 september 2017

Het broodfonds


In de huidige tijdgeest zijn er steeds meer mensen die als freelancer of zelfstandige hun kost verdienen.  Ze werken nogal eens van huis uit of richten nieuwe initiatieven en kleine bedrijfjes op. Arbeidsongeschiktheid is echter een groot risico voor hen, mede omdat het peperduur is om je hiervoor te verzekeren. En vaak wordt er bij die dure verzekeringen, als puntje bij paaltje komt, om diverse redenen ook nog eens minder of zelfs niet uitbetaald. Toen kwam een aantal mensen op het lumineuze idee om als zelfstandige ondernemers een eigen alternatieve arbeidsongeschiktheidsvoorziening te ontwikkelen. Het zogenaamde broodfonds, waaraan een behapbaar aantal mensen deelneemt, zodat men elkaar kent en wanneer dat nodig is de ander met een bedrag kan ondersteunen. In zo’n Broodfonds zegt men soms tegen elkaar: doe gerust nog even een tijdje rustig aan, als dat nodig is. Zeker na heftige gebeurtenissen in iemands leven, zoals het plotselinge overlijden van een partner of kind. Dat hakt er immers diep in, waardoor je niet zo  maar weer aan het werk kunt gaan.

Kort gezegd houdt een broodfonds in dat een aantal zelfstandigen zich formeert  tot een groep, die elkaar bij arbeidsongeschiktheid steunt. Ieder legt een bepaald bedrag in en als iemand in de problemen komt en een verzekering nodig heeft, dan wordt dat uit het gemeenschappelijke fonds betaald. In feite schenkt men aan elkaar, ervan uitgaande dat de ander het echt nodig heeft en men het zelf bij moeilijke omstandigheden ook krijgt. De formule is voor een groot gedeelte gebaseerd op vertrouwen. Er zijn niet al te veel regels en men hoeft ook niet aan allerlei voorwaarden te voldoen om voor een uitkering in aanmerking te komen, want dat maakt het weer nodeloos ingewikkeld  Dat is sowieso al vrij uniek. Maar bij het broodfonds gaat men ervan uit dat je elkaar niet beduvelt. Je zit immers in hetzelfde schuitje. Het is eigenlijk een coöperatief gedachtegoed.

De leden hebben heel verschillende beroepen: van fysiotherapeut, journalist, fietsenmaker en beeldhouwer tot juridisch adviseur om een paar voorbeelden te noemen. 

Je kunt het met recht een geslaagd initiatief noemen, want inmiddels zijn er anno 2017 zo’n 300 broodfondsen in ons land. Toch is het geen vrijheid, blijheid bij deze fondsen. Er wordt immers geld beheerd. Daar moet wel verstandig mee worden omgegaan. Vooralsnog lijkt dat echter redelijk te lukken, waarschijnlijk ook omdat iedereen daar belang bij heeft.

Voor mij zijn de broodfondsen een mooi voorbeeld van hoe mensen hun eigen kracht, inventiviteit en organisatietalent  kunnen aanboren om  tot een werkbaar eigen initiatief te komen. Dat dit lukt, komt waarschijnlijk mede omdat de broodfondsen betaalbaar, kleinschalig, transparant, betaalbaar en solidair zijn.

maandag 14 augustus 2017

De Journaal Caravaan


De journalistiek verkeert in zwaar weer. Niet alleen omdat het aantal krantenlezers al jaren gestaag daalt, maar ook omdat het nieuws tegenwoordig vrijwel overal en op allerlei nieuwe media te vinden is. Veel mensen en zeker jongeren zoeken via de sociale media het laatste nieuws om up to date te blijven. Maar zoals we allemaal wel weten worden daar nogal eens halve waarheden en soms zelfs regelrechte onzin verkocht.  

Om toch diepgaand nieuws  te kunnen bieden is er een nieuw initiatief ontstaan: The Caravan’s Journal. Dat is een journalistiek collectief dat meer de verdieping  zoekt net zoals De Correspondent dat in Nederland ook al doet.  De journalisten hiervan proberen vooral de ontwikkelingen achter het nieuws in beeld te brengen.

Dat doet The Caravan’s Journal ook. Maar zij willen met hun buitenlandverhalen ook expliciet empathie en begrip over de landsgrenzen heen kweken. Zij proberen verhalen te schrijven die wereldwijd gepubliceerd kunnen worden: van Vrij Nederland en The Sun tot Al Jazeera. Ze zijn niet alleen internationaal gericht, maar willen vooral ook verhalenvertellers zijn. Bijvoorbeeld door diepgravende verhalen te vertellen over kwesties die in deze tijd spelen, zoals bijvoorbeeld de grote vluchtelingenstromen en de problemen die daarmee samenhangen. In de havens van Athene bijvoorbeeld verblijven sommige vluchtelingen vijf tot zes maanden in een scheepscontainer, omdat er zo gauw geen andere opvang is.

Daarnaast  proberen de journalisten van dit nieuwe collectief altijd nauw samen te werken met de lokale bevolking van het land in kwestie. Door veel met hen te praten ontstaan er veel genuanceerdere verhalen. Soms gaat er ook een socioloog of psycholoog mee, die meer ter zake kundig zijn en daardoor tot meer diepgaande verhalen komen.    

Het is niet de bedoeling dat ze met het opgeheven vingertje komen, bijvoorbeeld in Hongarije, waar extreem rechts de leiding van het land wil overnemen, maar ze proberen zich juist te verplaatsen in de mensen daar om zo te kunnen horen wat hun achtergronden en beweegredenen zijn.

Een mooi en behartigingswaard initiatief , vind ik, dat het lezen van een krant of een goed artikel de moeite waard maakt. Het verrijkt  in ieder geval meer dan al het hap- en - snap nieuws dat we de hele dag via allerlei kanalen en de nieuwe media kunnen ontvangen en dat soms van de meest onzinnige nieuwtjes, weetjes en rages aan elkaar hangt en nogal eens zonder enige deskundigheid is geschreven.
Nieuws dat de diepte in gaat en dat met respect, deskundigheid en inzicht is geschreven, daar zit niet alleen ik op te wachten, maar de wereld ook!

woensdag 26 juli 2017

Een nieuwe generatie


Generatie Y worden ze wel genoemd, de jonge twintigers die op zoek gaan naar werk dat betekenisvol is of iets toevoegt aan het leven. Zij willen niet alleen hun eigen carrière nastreven, maar ook iets bijdragen dat zinvol is voor de maatschappij of het milieu. Of dat mensen onderling meer verbindt.

Zo heb je Merijn Tinga, ook wel de Plastic Soup Surfer genoemd. Hij surft 1200 kilometer over de Rijn om aandacht te vragen voor de enorme berg microplastics die zich in ons water en milieu bevinden. Hij kaart dat vervolgens aan bij de fabrikanten en vraagt hen om daar eindelijk eens iets aan te gaan doen. Want vooral zij kunnen ervoor zorgen dat er minder plastic in hun spullen en verpakkingen wordt gebruikt. Al kunnen wij als kopers daar natuurlijk  ook het nodige aan doen door niet nodeloos plastic zakken te gebruiken en ook de verkopers daarop te attenderen. Nee, voor mij geen plastic tasje, alsjeblieft.

Sommigen van die twintigers  gaan bijvoorbeeld wekelijks zingen met mensen in de psychiatrie, zodat er weer wat meer leven in de brouwerij komt en meer plezier in hun leven ontstaat. Anderen gaan eens per week dansen met ouderen op muziek uit hun eigen jeugd, omdat dat veel losmaakt en vrolijkheid geeft. Alleen al die verbinding tussen jong en oud is verfrissend voor beide groepen, denk ik.

Weer anderen spannen zich in voor gezonder eten in ziekenhuizen bijvoorbeeld, want daar ontbreekt het nogal eens aan met al dat stuk gekookte voedsel of maaltijden uit de magnetron, terwijl gezond en goed eten natuurlijk de basis is voor een gezond lichaam.

Er zijn dan ook steeds meer initiatieven ontstaan waarin buurtgenoten voor elkaar koken en waarbij ze vooral gebruik maken van lokaal en biologisch voedsel. Twee vliegen in één klap: gezellig en gezond.

Daarnaast heb je ook nog zoiets als Bloomily,  een platform dat mensen wil ondersteunen die zorg dragen voor vrienden, familie of naasten. Zij doet dat op diverse manieren. Bijvoorbeeld door de hulptroepen die er zijn te organiseren en te ondersteunen, waardoor de mensen die zorg geven het ook volhouden. Zij geven hen hiervoor praktische tools in handen, zoals dagboeken, gedeelde agenda’s en makkelijk te raadplegen ‘to do’ lijstjes.