zaterdag 2 december 2017

Een verwende generatie...


De moderne mens is gewend om op zijn wenken bediend te worden. Met één muisklik kan alles besteld worden. Van diepvriespizza’s en andere kant- en klaar maaltijden tot kleding kakkerlakkenspray en libidoversterkers om maar eens wat voorbeelden te noemen.

Krijgen wat je besteld hebt, is de norm geworden en heeft een verwende samenleving tot gevolg, aldus psycholoog en psychotherapeut Jeffrey Wijnberg. Als het leven dan niet geeft wat mensen verwachten, zijn de onvrede en agressie niet van de lucht. Ouders die de school voor de rechter slepen, omdat hun kind onvoldoende presteert of artsen die worden bedreigd omdat ze niet onmiddellijk het gevraagde recept uitschrijven.

Wijnberg luidt de noodklok en doet in zijn eigen praktijk een dringend beroep op zijn patiënten om de tegenslagen van het leven te leren incasseren. Het gaat in zijn ogen om het kweken van realiteitsbesef, die hij heel laconiek omschrijft met  de slogan: als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan. Ofwel niet alles loopt op rolletjes of zoals je het graag zou willen.

Was het in vroegere tijden de normaalste zaak van de wereld dat er allerlei dingen tegen zaten, nu hebben we veelal het idee dat het leven vooral leuk of spannend moet zijn en dat we dat zelf voor een groot deel in de hand hebben. Dat laatste is natuurlijk een illusie, al is het goed om in te zien dat je zelf het nodige kunt bereiken.

Ook journalist Will Storr ziet die zelfobsessieve tendens. We leven volgens hem niet alleen in de tijd van het individu, maar we veronderstellen ook  dat we slank, welvarend, gelukkig, extravert en geliefd behoren te zijn. Dit beeld krijgen we overal te zien. In de reclame, de praatprogramma’s  op tv en op de sociale media, waar je ineens zomaar duizenden volgers kunt hebben, als je iets heel onbenulligs, zoals het juiste stiften van de lippen, weet te promoten. Maar dit model van het volmaakte zelf kan volgens hem ook gevaarlijk zijn. Mensen die hier niet aan voldoen lijden eronder en krijgen door de sociale druk die ervan uitgaat eerder last van depressies.

De nieuwe generatie wordt dan ook wel de selfiegeneratie genoemd. Ze zijn altijd op hun telefoon bezig, continu verbonden met de technologie, Facebook, Snapchat of You Tube en ze zijn erg goed in multitasking.  Maar ze weten ook dromen waar te maken en eigentijdse ondernemingen op te zetten, zoals het Broodfonds, Buurtzorg of Bloomily.

woensdag 22 november 2017

Duurzaam eten


Duurzaam eten, je kunt er moeilijk of gemakkelijk over doen.

Het eerste betekent dat je overal heel nauwgezet in bent en duurzaamheid tot een soort nieuw geloof verheft. Een heilig geloof dat het op één bepaalde manier moet en vooral ook dat je er heel consequent in moet zijn. Als je dat zo wil is dat natuurlijk prima. Maar je kunt het jezelf ook gemakkelijker maken door een aantal principes proberen na te streven, die al wat zoden aan de dijk zetten om jouw  footprint op de aarde kleiner te  maken.

 

  1. Probeer bijvoorbeeld zoveel mogelijk lokale ingrediënten  te gebruiken. Ga eens naar een plaatselijke teler of boer om daar je groenten en fruit te betrekken. Veel van hen hebben inmiddels ook een groente en fruit- of kaaswinkel op het erf.
  2. Ook een wekelijks of tweewekelijks groentepakket uit de buurt is een goede optie.
    Ik heb dit zelf inmiddels al meer dan 30 jaar en zweer erbij. Al hik er met name in de winter ook weleens tegenaan.
    Maar er zijn tegenwoordig meer van dat soort pakketten die je ook los kunt kopen. Handig kan zijn om deze bijvoorbeeld met een van je buren te delen. Daardoor gooi je misschien ook minder voedsel weg.
     
  3. Verder kun je je afvragen of er voor de producten die je eet, veel of weinig energie of water wordt gebruikt en of er veel bestrijdingsmiddelen bij aan te pas zijn gekomen. Door minder vlees en vis te eten worden er sowieso grondstoffen en water uitgespaard.
     
  4.  Het aanschaffen van grote pakken mineraalwater of spa is nergens voor nodig, want de kwaliteit van het Nederlandse kraanwater is gewoon goed en dat scheelt weer heel wat verpakkingskosten en het gebruik van plastic. Er bevindt zich al 8 miljard  kilo plastic in onze oceanen! En de Dopper, een duurzame design waterfles, is een goed alternatief. Deze is makkelijk schoon te maken, eindeloos te hergebruiken en verkleint je ecologische footprint.
     
  5.  Koop het liefst zo weinig mogelijk  bewerkt voedsel uit potjes en blik of andere kant- en klaar producten. Het grappige is dat je dit op den duur vanzelf al veel minder gaat doen, omdat dat soort voedingswaren niet kan tippen aan het verse voedsel dat je eet.
     
  6. Kweek in je eigen tuin, balkon of een klein kasje dat je tegenwoordig in allerlei varianten aan kunt schaffen diverse groene kruiden. Deze zijn niet alleen erg gezond en heilzaam - niet voor niets is de geneeskunde daaruit ooit ontstaan - maar ze pimpen je eten ook nog eens heerlijk op. Zeker als je ze kwistig durft te gebruiken.

maandag 6 november 2017

Muziek als uitlaatklep en heling


Het is altijd weer mooi om te zien en te merken hoe mensen belangeloos nieuwe initiatieven opzetten om de wereld een stukje  beter of vrolijker te maken.

Zo iemand is de Nederlandse muzikant Lucas Dols, die onlangs Sounds of Change oprichtte, een organisatie waarmee hij kinderen in oorlogsgebieden, zoals bijvoorbeeld Syrië, Libanon, Jordanië, Beirut en Palestina wil aanzetten tot zingen en het maken van muziek. Muziek en zang geven immers kracht en maken emoties los en dat kan voor kinderen die tussen al het oorlogsgeweld gevangen zitten een belangrijke uitlaatklep zijn.

Omdat Lucas zelf ook jaren voor Artsen zonder Grenzen heeft gewerkt en daardoor in allerlei oorlogsgebieden kwam, zag hij de uitzichtloosheid, zeker ook bij de kinderen. Als muzikant kent hij de kracht van muziek en de emoties die het losmaakt. Muziek raakt mensen, is belangrijk en kan veel bijdragen aan een andere en meer blije sfeer. Dus de moeite waard om je voor in te zetten, zo vond hij.

Zijn organisatie leidt hulpverleners, docenten en vrijwilligers op die in en rondom conflictgebieden werkzaam zijn om muzieklessen te geven aan kinderen in de vluchtelingenkampen. Zij kunnen zich daarin uiten en dat kan een helende werking hebben. Voor deze muzieklessen kijkt Lucas vooral om zich heen naar wat er voor handen is, zoals lege flesjes en buizen om daar een soort muziekinstrumenten van te maken. Als je bijvoorbeeld een leeg waterflesje met grind vult, wordt het een soort shaker. De kinderen kunnen samen een ritme spelen of een melodie meezingen.

Zijn ervaring is dat kinderen hierdoor zichtbaar opbloeien. Zo was er een Syrisch meisje in een vluchtelingenkamp in Jordanië dat al maanden niet meer sprak en ook nauwelijks nog oogcontact maakte , maar na vijf dagen samen muziek maken stond ze vooraan te zingen! Wat een prachtige stap voorwaarts.

De muzieklessen zijn een welkome aanvulling op het beperkte schoolaanbod in de vluchtelingenkampen rondom Syrië. Het is natuurlijk  niet zo dat de vrij uitzichtloze situatie  van de kinderen hierdoor opeens verandert,  maar een dergelijk initiatief  brengt wel een andere sfeer in  het kamp. Bij muziek voel je emoties! En dat helpt om emotionele wonden te helen en creativiteit te stimuleren. Een waardevol initiatief dus.

dinsdag 17 oktober 2017

Zinvolle zorg


Jos de Blok, initiator en oprichter van Buurtzorg, gooit met zijn concept van betrokken, betrouwbare en kleinschalige zorg inmiddels hoge ogen. Niet alleen in Nederland waar inmiddels 800 teams actief zijn om zorg met een menselijke maat te verlenen. Maar ook in het buitenland is er veel interesse  voor zijn aanpak, waarin samenwerking, vertrouwen  en schaalverkleining centraal staan. Een vorm die zowel de  gevers als ontvangers van zorg zeer blijken te waarderen. De mensen die geholpen worden zijn namelijk zeer tevreden. Hij is dan ook niet voor niets vijf keer uitgeroepen tot  werkgever van het jaar.

Buurtzorg is een kleinschalige organisatie zonder managers, targets of een callcenter. Belangrijker dan dat is om te vertrouwen op de vakmensen die het werk doen. Zij zitten volgens de Blok vol  goede ideeën, omdat ze er iedere dag zelf middenin zitten. Het zijn professionals die zelf het beste weten hoe ze hun werk moeten doen. Er wordt dan ook nauwelijks of niet vergaderd.

De kleinschalige wijkteams bestaan uit ongeveer 12 verplegers en verzorgers, die alles  zoveel mogelijk zelf doen, regelen en plannen.  Dat hen dat goed bevalt, blijkt ook uit het feit dat er inmiddels 14.000 bij Buurtzorg aan het werk zijn.

De Blok doet niet aan dure managementopleidingen en dergelijke - dat vindt hij verspilling van het geld. De verpleging heeft immers zelf genoeg kennis, zo vindt hij .Je moet mensen gewoon hun werk laten doen en hun inventiviteit niet beperken door allerlei regels en voorschriften. Dat dit aanslaat blijkt uit het feit dat zowel de medewerkers als de cliënten   erg tevreden zijn over de zorg die geleverd wordt. En iedere maand zijn er tientallen verplegers die hun baan opzeggen om voor De Blok aan de slag te gaan. Dat zegt genoeg!

De kern van het werk vat  Jos samen als: je probeert een relatie op te bouwen met iemand die in een ellendige situatie zit en daar goede oplossingen voor te bedenken. Wat een andere taal en insteek dan de managers hanteren met hun targets en taakeenheden.

Bij Buurtzorg gaat het om een empathische manier van werken, om menselijkheid en toewijding. Eigenlijk hebben we het over iets heel simpels, zegt Jos de Blok: we laten mensen met kennis van zaken doen wat ze denken dat goed is. Weg met de bureaucratie en al die ingewikkelde contracten en het financieel-juridische gedoe dat daarbij hoort. Dat slokt veel te veel tijd, aandacht en geld op. Die besteden we liever aan de zorg.

Zijn gedachtegang  en aanpak blijken aan te slaan, want inmiddels is zijn menselijke model van zorg in maar liefst 28 landen al  voor een deel overgenomen. Wat één man met een goed idee en kennis van zaken al niet vermag!

donderdag 5 oktober 2017

Slow travel


Reizen is tegenwoordig erg in. Er worden veel vakanties geboekt en nogal wat mensen zijn vooral bezig om zoveel mogelijk van de wereld te zien en vooral ook om op allerlei hotspots veel  selfies te maken. Dan kun je de mensen laten zien dat je iemand van de wereld bent.  Maar tegelijkertijd - of misschien wel als een reactie hierop - ontstaat er meer aandacht voor zoiets als Slow Travel. Dat is zelfs een beetje de  nieuwe trend aan het worden.

Bij Slow Travel gaat het om rustig reizen en niet teveel plannen, maar om vooral e kunnen genieten van de tijd en de plek waar we op dat moment zijn. Het gaat er niet om om amechtig van  highlight naar highlight  te reizen, omdat je zoveel wil zien.  Maar juist om te  genieten van waar je bent. Je blijft wat langer op één plek,  geniet van lokale markten en kleine winkeltjes en van een lange busrit in plaats van je druk te maken dat het zo lang duurt. Maak vooral ook contact  met je medereizigers; dat leidt soms tot de leukste gesprekken en ontmoetingen is mijn ervaring.


Slow Travel biedt ruimte aan de verbeelding en het toeval. Door langzaam te reizen sta je ook veel meer open voor het onverwachte dat op je pad kan komen en dat kan tot sprankelende en verrassende gesprekken leiden. Bij slow travel laat je je niet door je reisgids of torenhoge verwachtingen leiden, maar door je eigen instinct.

Zelf ben ik een keer onverwacht lang in Griekenland blijven hangen, maar ik heb daar de mooiste vakantieweken van mijn leven gehad. Met simpel, maar heerlijk Grieks eten, Griekse wijn, een eenvoudige slaapplaats en vooral naarmate de avond vorderde steeds meer Griekse dans, geklap en gezang. Ik was even helemaal ingebed in de lokale couleur. 

Een leuke manier van langzaam reizen kan ook zijn om aan een huizenruil te doen. Je ruilt van huis en zit dan in een heel andere omgeving. Huur een fiets en je kunt  de buurt verkennen. Neem deel aan het lokale leven en geniet daarvan in plaats van het ene naar het andere monument of evenement te hoppen. Als je langer op een plek blijft, leer je bovendien de bevolking beter kennen en ontmoet je de ander eerder, omdat je meer tijd hebt en meer ontspannen bent. En dat is juist zo verrijkend. Bovendien kom je er - zoals eigenlijk de bedoeling is van een vakantie  - meer uitgerust van terug.
And last but not least: door slow travel verklein je ook nog eens je ecologische voetafdruk.

donderdag 21 september 2017

Gezond door minder stress


We weten allemaal wel dat je zelf het nodige aan je gezondheid kunt doen en dat voeding   hier veel invloed op heeft. Te veel suiker, zout en additieven doen je lichaam geen goed, terwijl fruit, groenten en verse kruiden juist vaak een heilzame werking hebben.

 

Waarom geeft je arts je geen gember in plaats van Ibuprofen, zo schrijft  Yassir van Unen in de Leefstijlbijbel? Dat is misschien wel erg kort door de bocht, maar het is een feit dat verse groenten, fruit en kruiden een positief effect op je gezondheid hebben en dat je daarmee onnodig medicatiegebruik kunt vermijden.

Zelf heb ik in het tijdschrift Stadstuinieren een rubriek over groente en kruiden en daardoor ben ik me sterk bewust geworden hoeveel positieve effecten deze op je gezondheid kunnen hebben. Bovendien pimpen ze je gerechten ook nog eens op. Een flinke hand peterselie, basilicum, salie, dragon of alfalfa inde soep of over de groenten maakt het eten vaak alleen maar smaakvoller en is nog gezond ook.

 

Maar gezondheid heeft natuurlijk niet alleen met voeding te maken, maar ook met voldoende en liefst dagelijkse beweging en met veel water drinken. Door een dag alleen maar water te drinken raak je heel wat gifstoffen kwijt. Het gaat niet om de snelle kuren of wonderdiëten, want die helpen - als ze al helpen-  maar even, maar om een algeheel gezondere levensstijl.

 

Ontgiften houdt in dat je de opgebouwde gifstoffen in je lichaam probeert te verwijderen. Dat kun je, zoals gezegd, doen door veel water te drinken en veel vezels te eten, maar ook bieten, zuurkool, radijsjes en zeewier zijn producten die goed helpen om je lichaam van toxines te ontdoen. Een dagje naar de sauna ontgift  trouwens ook goed.  Bovendien word je daar heel ontspannen van. 

Want wat natuurlijk ook niet bevorderlijk voor ons welbevinden is, is te veel stress. En die dreigt algauw met de vele mogelijkheden die we vandaag de dag kennen en het voortdurend bezig zijn met onze I- Phone en andere nieuwe gadgets, die je de hele dag op een schermpje doen turen.

 

Om een beetje gezond te blijven is het belangrijk om niet als een enorme stresskip door het leven te gaan en steeds tien dingen tegelijk te willen doen.

Ontstressen doe je door veel buiten te zijn, te wandelen, te rennen, te fietsen of door aan yoga, Thai Chi of meditatie te doen, maar vooral ook door goed naar je innerlijke klok te luisteren. Wat heb ik nu op dit moment nodig? En daar dan ook naar te handelen.

maandag 11 september 2017

Het broodfonds


In de huidige tijdgeest zijn er steeds meer mensen die als freelancer of zelfstandige hun kost verdienen.  Ze werken nogal eens van huis uit of richten nieuwe initiatieven en kleine bedrijfjes op. Arbeidsongeschiktheid is echter een groot risico voor hen, mede omdat het peperduur is om je hiervoor te verzekeren. En vaak wordt er bij die dure verzekeringen, als puntje bij paaltje komt, om diverse redenen ook nog eens minder of zelfs niet uitbetaald. Toen kwam een aantal mensen op het lumineuze idee om als zelfstandige ondernemers een eigen alternatieve arbeidsongeschiktheidsvoorziening te ontwikkelen. Het zogenaamde broodfonds, waaraan een behapbaar aantal mensen deelneemt, zodat men elkaar kent en wanneer dat nodig is de ander met een bedrag kan ondersteunen. In zo’n Broodfonds zegt men soms tegen elkaar: doe gerust nog even een tijdje rustig aan, als dat nodig is. Zeker na heftige gebeurtenissen in iemands leven, zoals het plotselinge overlijden van een partner of kind. Dat hakt er immers diep in, waardoor je niet zo  maar weer aan het werk kunt gaan.

Kort gezegd houdt een broodfonds in dat een aantal zelfstandigen zich formeert  tot een groep, die elkaar bij arbeidsongeschiktheid steunt. Ieder legt een bepaald bedrag in en als iemand in de problemen komt en een verzekering nodig heeft, dan wordt dat uit het gemeenschappelijke fonds betaald. In feite schenkt men aan elkaar, ervan uitgaande dat de ander het echt nodig heeft en men het zelf bij moeilijke omstandigheden ook krijgt. De formule is voor een groot gedeelte gebaseerd op vertrouwen. Er zijn niet al te veel regels en men hoeft ook niet aan allerlei voorwaarden te voldoen om voor een uitkering in aanmerking te komen, want dat maakt het weer nodeloos ingewikkeld  Dat is sowieso al vrij uniek. Maar bij het broodfonds gaat men ervan uit dat je elkaar niet beduvelt. Je zit immers in hetzelfde schuitje. Het is eigenlijk een coöperatief gedachtegoed.

De leden hebben heel verschillende beroepen: van fysiotherapeut, journalist, fietsenmaker en beeldhouwer tot juridisch adviseur om een paar voorbeelden te noemen. 

Je kunt het met recht een geslaagd initiatief noemen, want inmiddels zijn er anno 2017 zo’n 300 broodfondsen in ons land. Toch is het geen vrijheid, blijheid bij deze fondsen. Er wordt immers geld beheerd. Daar moet wel verstandig mee worden omgegaan. Vooralsnog lijkt dat echter redelijk te lukken, waarschijnlijk ook omdat iedereen daar belang bij heeft.

Voor mij zijn de broodfondsen een mooi voorbeeld van hoe mensen hun eigen kracht, inventiviteit en organisatietalent  kunnen aanboren om  tot een werkbaar eigen initiatief te komen. Dat dit lukt, komt waarschijnlijk mede omdat de broodfondsen betaalbaar, kleinschalig, transparant, betaalbaar en solidair zijn.